Đa nguyên

Một thời cái chữ này là húy ở Vn, mà hình như bây giờ vẫn vậy, ‘Dân chủ đa nguyên’ là khái niệm được gắn với các ‘tổ chức phản động nước ngoài’ và ‘diễn tiến hòa bình’, nhưng thực ra có vô số cách hiểu chữ đa nguyên, mà gốc là pluralism, nào là pluralism kiểu Pháp, rồi kiểu Anh, và kiểu Mỹ lại hoàn toàn khác với 2 kiểu kia. Havard lại còn có pluralism theo nghĩa kiểu kiểu như là tự do tôn giáo http://www.pluralism.org/index.php, mà chính phủ Vn lại đang hợp tác với Havard, hi hi, vậy quan điểm đó là phản động hay không phản động? Hay một thời chống đa nguyên, chống diễn tiến hòa bình chẳng qua chỉ là cách dùng media và slogan để đánh nhau nội bộ ở Vn? Để tui đặt cục gạch ở đây để viết về cái gọi là đa nguyên trong học thuật – mà người ta nói rất khác với đa nguyên trong chính trị (dù ở Mỹ thì ranh giới khá nhạt nhòa) – mà ít nhất anh Thêm từng dùng để hệ thống hóa bản sắc văn hóa Vn (mà anh í gọi là đa cực gì gì đó, mà ngày xưa tui nhớ GS Dương Viết Á từng nói cái gì gì mà tiếp cận, tiếp biến gì gì đó, kiểu như biến chữ symcratism sang tiếng Việt, để ai muốn chụp mũ tui thì từ từ, tui có sẵn mũ rồi, khỏi chụp thêm cái nữa, hê hê. Đc nào không muốn chờ thì mời đọc cái giáo trình này http://web.mit.edu/polisci/research/ssong/SSong_17.042.pdf

Wởn viết tiếp. Có thể định nghĩa đa nguyên bằng cách nói nó không phải là nhất nguyên (monism) và cũng không phải là nhị nguyên (dualism?). Nhưng cũng có thể như thời sau CM Pháp người ta cổ xúy trường phái phản nguyên tử (anti-atomism) cũng phần nào coi là đa nguyên. Ví dụ thế này, bạn hay nghe người ta nói cá nhân (ví dụ con người CS/CNXH – homo sovieticus) là đơn vị của xã hội/cộng đồng, hay gia đình là hạt nhân của đất nước. Nhưng cũng có thể nói cá nhân cùng lúc thuộc về nhiều tổ chức khác nhau, một anh/chị có thể là người yêu của ít nhất một người khác, cùng lúc có thể là chồng/vợ của ít nhất một nhân vật nữa, là con gia đình mình, gia đình chồng/vợ, bố mẹ nuôi, cháu bác Hồ, em (kết nghĩa, làm ăn, hờ) anh 5 anh 6 ngoài TW, hê hê, đồng thời là nhân viên cơ quan A, chạy chợ trong hội B, thành viên ban (quản trị) C, theo học thuyết D… nói chung là mỗi con người có thể bị chia nhỏ thành nhiều con người khác. Khi công nhận như vậy tức là đã theo quan điểm đa nguyên rồi, coi trong một hiện tượng (chính xác là một sự vật xã hội – ontology) có cấu trúc của nhiều phần tử khác nhau cùng cấu thành.

Dò sơ trong Wikipedia tiếng Việt thì thấy chưa có ai định nghĩa đa nguyên, chỉ mới có dịch bài về đơn nguyên và nhị nguyên thôi http://vi.wikipedia.org/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_nh%E1%BA%A5t_nguy%C3%AAn và hê hê, có đoạn chỉ ngay ra điểm yếu của đa nguyên, là vì Mác+Ăngghen ủng hộ đơn nguyên, thế có chết không cơ nhỉ, hê hê. Nhưng cũng cần nhớ, pluralism được định nghĩa như không phải là monism và dualism, chứ không phải anti-monism, cho nên đa nguyên không chống Mác, hê hê, chỉ có một số trường phái pluralism chống atomism thôi, mà Mác thì lại hỏng phải là atomism. Mâu thuẫn đối kháng cần triệt tiêu bằng bạo lực cách mạng và mâu thuẫn không đối kháng cùng nhau tiến bộ là ở chỗ đó. Mà đc nào thích đào sâu cái vụ đa nguyên vs nhất nguyên thì có thể chạy vô Stanford ngó nghiêng chút http://plato.stanford.edu/entries/value-pluralism/

Bữa nay nhiêu đó đủ rồi. Cái point của tui là các lý thuyết nghiên cứu xã hội, đặc biệt là các phương tiện dùng trong điều tra marketing mà giới trẻ vn đang dùng chủ yếu được xây dựng lên từ pluralism, kiểu như slogan của HSBC vậy Global Local World. Nhưng mấy năm đầu đại học lại chỉ học đơn nguyên, hoặc cùng lắm là nhị nguyên (cặp đối lập mâu thuẫn tạo ra phát triển) cho nên nếu cứ tiếp tục như vậy cả một thế hệ trẻ Vn chỉ biết đi làm thuê, làm công cụ cho tư bản mà không thể thoát khỏi chính mình, biến lượng thành chất để tạo chiến lược phát triển. Cũng cần nhớ rằng Singapore phát triển là nhờ thuyết comunitarianism của Lý Quang Diệu, cùng có bề mặt giống cộng sản chủ nghĩa nhưng về căn bản lý luật (triết học là nền tảng của mọi khoa học) thì khác nhau hoàn toàn.

Cái này phải đọc vào tuần sau rồi, chép ra đây cho nhớ http://www.tannerlectures.utah.edu/lectures/documents/walzer90.pdf

Tags: , ,

One Response to “Đa nguyên”

  1. thaothucsg Says:

    Ở Việt Nam hay gọi là “Diễn biến hòa bình” chứ không gọi là “Diễn tiến hòa bình” ạ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: