Contemporary Fine Art

Sẵn hôm qua phải tìm cả đống tài liệu cho một em bạn mà nay đã hết bạn về một số tên tuổi trong làng nghệ thuật đương đại, vất đi cũng phí cho nên cho một số lên đây để ai quan tâm thì quan tâm vậy. Contemporary Art/Fine Art/Visual Art mà người ta hay dịch là nghệ thuật/mỹ thuật đương đại là một khái niệm còn đang tranh chấp. Ví dụ họa sĩ Trịnh Cung (tìm lại bài trước của tui có giới thiệu) cho rằng nó bắt đầu từ một cái bồn đi đái được đem ra triển lãm, giờ bán giá cả triệu USD. Tui thì thấy tên gọi cho một ngành nào đó thường chỉ cố định khi xét lại, retropective, khi nó đã kết thúc sự nghiệp, chứ còn nếu hiểu đương đại là cái đang hoạt động thì sẽ khó gò bó nó vào hẳn một cái định nghĩa nào.

Với tui, cách chắc chắn nhứt là dựa vô mấy tên tuổi nổi tiếng – hoặc ảnh hưởng nhiều trong ngành, hoặc bán tác phẩm với giá kỷ lục. Một trong số đó tui từng giới thiệu (và tui cũng thích nữa) là Jack Vetriano, đang sống mà bức Singing Butler (vẽ hai người ôm nhau nhảy trên bãi biển, bên cạnh là ông quản gia hát, và cô hầu gái xách túi đồ ăn – ở VN có rất nhiều tranh chép nhưng không hề giống) giá nay là vài triệu USD rồi. Còn nếu đi theo dòng thời sự thì mới gần đây có David Hockney, ông này thành danh cả nửa thế kỷ nay rồi, hồi 2006 từng có bức vệt nước nhảy cầu giá tới 5 triệu USD, mấy bữa rày nổi tiếng vì tặng một bức tranh khổng lồ cho bảo tàng Tate Britain. Nếu Vettriano chỉ bán tranh được giá thì Hockney được coi là có nhiều ảnh hưởng. Hãy thử coi cái gì của Hockney được coi là nét đương đại? Hình từ đây http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7334180.stm

Trước hết, một số curator nói ông ta contemporary tại vì đơn giản là ông ta capture the world at the time mà ông ta đang sống. Chính xác vậy, các tác phẩm của Hockney cho người ta đắm chìm vào trong cái không gian được ông tái hiện gần như thực, ví dụ như tấm tranh Hàng cây bên dòng nước (Bigger Trees near Warter) mới đây, đặc tả cánh rừng nhỏ còn sót lại bên vệ đường, trơ trọi giữa mùa đông của xứ Yorkshire, quê của ông (hay bức Vệt nước Splash vẽ cảnh thường thấy ở California, nơi ông đang sống). Nhưng cũng có thể nói nó đương đại vì Hockney dùng máy tính để dựng bức tranh khổng lồ của mình (vậy thì có thể coi là vẽ – hội họa được không nhỉ, hi hi). Chính ông ta cũng đặt tên tranh là Peinture en Plein Air pour l’age Post-Photographique và triểu lãm luôn đống giấy in bản rendering. Một số người lại cho rằng đương đại là chịu khó thử nghiệm chất liệu mới, ví dụ như ở VN có các đ/c đi theo Trương Tân chơi trò instalation và performance. Ðiều này cũng có ở Hockney, từ thời xưa ông đã thử nghiệm với chất liệu giấy báo xé ra làm tranh chẳng hạn.

Nhưng nói chuyện hội họa đương đại thì cũng cần nhắc tới Trung Quốc, vì mới mấy bữa nay có tác phẩm tranh của tác giả TQ đương còn sống mà bán giá tới 6 triệu USD đó, trong phiên đấu giá của Sotheby ở Hongkong, vẽ một gia đình có bố mẹ và thằng con mặc áo lính quấn khăn đỏ ở cánh tay – người ta giải thích là cảnh thời Cách mạng văn hóa. Tranh gần như đen trắng, mặt người mẹ màu đỏ, đồ lính xanh lá cây và băng tay đỏ của thằng con được tô màu. Tác giả là Zhang Xiaogang, tác phẩm cách đây vài năm bán chưa quá 50.000 USD, hê hê, cũng là nhiều rồi nhỉ. Thực ra đồng chí này chuyên vẽ tranh với đề tài Dòng Họ (? tui dịch từ chữ Bloodline) với nền đen trắng rồi cho màu vô những chỗ cần nhấn mạnh, có thể xếp vào symbolism hoặc surrealism, tức giống (và thực sự bị ảnh hưởng từ) Picasso và Dali.

Zhang Xiaogang, A Big Family Series

Nhưng tui thích nhứt là một tác phẩm dùng chữ để vẽ tranh, giống như một tác phẩm vẽ cảnh sơn thủy bằng chữ thành bài thơ mà tui cũng từng kể trong một topic trước rồi. Bức này toàn chữ giống như chữ Mã – ngựa thì phải. Nhưng ở giữa là viết đủ, bên dưới viết theo kiểu giản thể, thay mấy cái chấm bằng gạch sở, mấy gạch ngang bằng một nét chéo. Trong khi mấy chữ trên thì lại biến thiên hơi khác đi, không hiểu là viết theo kiểu chữ gì, nhưng nhìn bố cục khá hay. Tên tác phẩm cũng khá ấn tượng The Living Word, tác giả Xu Bing.

Một trang thiết kế, coi thêm mấy cái instalation ở đây http://www.xubing.com/Word%20Play%20Contemporary%20Art%20by%20%20Xu%20Bing/The%20Living%20Word/. Thiệt ra thì các họa sĩ VN cũng một dạng đi theo TQ thôi, nhìn tranh của đ/c Thành hay cái bỉm thì cũng ý tưởng tương tự, một dạng symbolism mà còn chưa được bằng Yue Minjun – tiền lào của lấy nà đúng zồi, hị hị. Thôi tạm kết ở đây bữa nào wởn tui viết tiếp vậy.

Nhưng cũng phải nói thêm, là nếu đã nói tới nghệ thuật thị giác thì cũng phải xét luôn trường phái đương đại trong kiến trúc, ví dụ như Frank O’Gery, mà nay cũng thuộc loại xưa mất rồi. Mà nếu đã nói tới kiến trúc, thì bên cạnh công trình công cộng và nhà ở còn phải tính đến một môn mà cũng xưa rồi Diễm là kiến trúc vườn – gọi là vườn thôi nhưng có những khu ‘vườn’ bằng bê tông thay cho cây, hay những khu có thể gọi là vườn tượng nhưng đầy những ‘tượng’ nên gọi là đài hơn. Nói chung rất nhiều vấn đề mà chắc nói thì người Việt bình thường sẽ chả hiểu mẹ gì cả.

ad. Được buổi tối rảnh rỗi đọc báo, chính xác cũng không phải như vậy, có đ/c blogger vẫn như mọi khi nhào vô đưa bài báo này bài báo kia hỏi mình nghĩ gì, cho ý kiến, hê hê, mình cũng nói thiệt là mình đéo nghĩ gì cả, hay chính xác hơn là đéo rỗi hơi mà nghĩ, thiệt tình là vậy, giống như là ăn lấy no và ăn lấy ngon vậy. Tối nay có thời gian đọc hết (mấy bài thôi, không phả
i nguyên tờ) tờ Internatioanal Herald Tribune, ra từ thứ 3 tuần rồi, xách về nhà mà tới bữa nay mới wởn để đọc. Bài ngay trang đầu nói về khối thuốc nổ đang tích lũy 2 lần, một phần là do đô-la mất giá, phần kia do lạm phát ở các nước làm thuê như Việt Nam. Tác giả viết ngay từ Bát Tràng, nhưng tầm nhìn là thế giới, đáng phục về tầm nhìn và cũng rất đáng quan tâm vì liên quan tới Vn. Gần cuối thì có bài của thằng bỏ mẹ pv nào quên tên rồi, từ Hongkong, viết là các nhà đầu tư trong vùng bắt đầu thấy chứng khoán Vn có hời, nói câu kiểu như là sang Vn không cần tìm Casino, có sẵn 2 cái sàn chứng khoán ở SG và HN.

Nhưng lại chuyện nọ xọ chuyện kia, hê hê, bài mà tui cần đọc nhứt (và cũng rất hay đọc – là nằm ở mục bình luận và ý kiến, toàn người ‘quen’, hê hê) là của Henry Kissinger, kiểu như mở màn dọn sân cho mấy cuộc tranh luận tổng thống Mỹ sắp tới. Đọc để cập nhật trước tin tức thôi, nhưng thực sự là phục cái phân tích của ông già này, nhận định ‘trọng lực’ của quan hệ quốc tế đang chuyển từ Đại Tây Dương sang Biển Đông rồi, nghe cũng hay phết, tóm tắt trong này http://www.bbc.co.uk/vietnamese/worldnews/story/2008/04/080411_kissinger.shtml.

ad 14 Apr Thêm một đính chính nữa, chữ đó là Điểu -chim, chứ không phải Mã – ngựa, vì đúng là xếp thành cánh chim hạc (kiểu trống đồng?) Mình chỉ đúng duy nhất một cái là cảm nhận về ý của tác giả muốn đặt câu hỏi/muốn người coi suy nghĩ về sự biến chuyển của chữ viết theo thời đại, từ chữ tượng hình thời cổ đại, dần thành các nét và bộ theo qui định, rồi giản thể như dưới thời Mao – coi thêm trong này http://www.sothebys.com/liveauctions/sneak/article/pdf/march2008/stellar.pdf, Sotheby’s cũng hay, có sẵn các bày review, ai muốn làm báo về Contemporary Art thì có thể dựa vô mà kiếm bài/hình xài cả tháng không hết, tháng sau đã lại ra preview mới. À, thêm một cách nữa để xác định Contemporary Arts, đó là thời gian phát triển từ cỡ thập niên 1960 – vậy Vn có contemporary arts không nhỉ? Một câu hỏi cũng đáng suy nghĩ, hề hề.

ad 17Apr Hóa ra đ/c Zhang Xiaogang được dịch sang tiếng Việt là Trương Hiểu Cương, còn bloodline là Huyết Thống, chắc dịch thẳng từ báo TQ. Sau 1 tuần báo Vn bắt đầu đăng, cũng không đến nỗi chậm lắm nhỉ. Mà còn dám đăng nguyên cả trang to trên họa báo nữa, được của nó. ttp://www.tuoitre.com.vn/tianyon/Index.aspx?ArticleID=253388&ChannelID=10

Tags:

One Response to “Contemporary Fine Art”

  1. 2Ti Says:

    wow, anh viết thêm nhìu thế.
    Lần đầu tiên em được nhìn thấy cả 2 bức tranh xuất xứ TQ kia. Rất ấn tượng🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: