Grounded Theory

Là một phương pháp phân tích trong xã hội học, khá dễ hiểu và áp dụng cho dữ liệu thuộc nhóm chất (qualitative data) hơn là lượng (quantative) như thường lấy được từ survey. Tớ từng giới thiệu một lần rồi, trong này http://blog.360.yahoo.com/blog-c4fwAN4zeqi8D.JXuWThXsk0IbGsY37B?p=70, nhưng lần này sẽ viết lại theo kiểu chỉ dẫn để những ai thích ti toe thích nghiên cứu xã hội thì có thể áp dụng thử coi.

Dữ liệu thường ví dụ là vài chục cái phỏng vấn cùng một đề tài, câu hỏi, mà bạn đã transcript tức là ghi nó xuống thành lời, nguyên văn từ băng ghi âm ra. Dữ liệu này sẽ được đánh dấu, phân chia, xử lý và tổ chức lại. Hễ tìm thấy một chỉ dấu nào đáng chú ý (indicator) thì bạn sẽ code nó, tức đơn giản là đặt cho nó một cái tên. Mệt rồi, đi nấu và ăn cơm đã, rồi sẽ viết tiếp, hihi. Bữa nay sẽ lấy paté phủ Cheddar cho lên cơm nguội, cho vào microwave một chút cho pho-mai tan ra, và tép rang hâm nóng lại, ăn với salad bắp cải trộn tôm khô chiên và chanh vắt, uống với Semillon pha chút Chadornay, hơi bị được của nó.

ad 9Apr Hôm qua ăn no lăn ra ngủ mất tiêu, bữa nay mới hứng viết tiếp. Thiệt ra phương pháp này hỏng có gì khó, có thể tạm chia thành hai giai đoạn, trước hết là vi phân, sau là tích phân. Đầu tiên cứ chẻ nhỏ văn bản ra, tìm những từ khóa nào mà mình thấy có lý, tập hợp thành nhóm, nhóm thành khái niệm, khái niệm thành tổng hợp hóa, thành một ‘lý thuyết’ (concept) nào đó khả dĩ, rồi quay ngược lại xem cái thuyết đó có ổn thỏa với tất cả dữ liệu đang có hay không, cứ như thế cho đến khi không còn gì có thể gọi là tập trung hơn, tức là đã đạt đến trạng thái gọi là bão hòa – theoretical saturation.

Về mặt lý thuyết thì người ta gọi giai đoạn đầu (chia nhỏ dữ liệu để tìm indicator) là open coding, còn giai đoạn sau là selective coding (tìm chọn các nhóm bao quát – core category). Một số nhà nghiên cứu phương pháp còn đề nghị thêm một giai đoạn trung gian nữa, gọi là axial coding, tức là kết nối tìm quan hệ (connection) giữa các nhóm. Người ta có thể tranh luận chuyên sâu, nhưng ở mức độ của người sử dụng, bạn có thể yên tâm là có vô số công thức khác nhau mà bạn chỉ cần nắm nguyên tắc là đủ, không cần phải làm theo giống hệt.

Phương pháp này có một cách dịch sang tiếng Việt mà các bác tuyên giáo già cỡ Tô Hoài chắc chắn hiểu ngay, là ‘bắt rễ xâu chuỗi’, hê hê.

2 Responses to “Grounded Theory”

  1. Hiep Tran Says:

    trời ạ, cái bụng của em T_T

  2. Hihi Hehe Says:

    Liệu cái phương pháp bác giới thiệu nó có giống cái thực đơn của bác đấy không? ( Một sự kết hợp cả Tây cả Ta)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: