Commu…ism

Bữa qua ngồi táy máy nghịch Wikipedia, sửa hết bài tiếng Ba Lan qua tới tiếng Anh rồi tiện tay mở luôn một cái account để viết bài trong tiếng Việt, hi hi, mới thấy ngôn ngữ này rất khó để bàn chuyện khoa học thiệt. Cô pác nào giỏi tiếng Việt hay Hán Việt thì chạy vô đây coi giải nghĩa rồi chỉ giáo cho tui mấy cái chữ tiếng Việt chính xác nhất đi http://vi.wikipedia.org/wiki/Michael_Walzer

Trước hết phe tả nhắc nhiều đến tính cộng đồng – community và đặt ra khá nhiều khái niệm trong tiếng Anh để diễn tả suy nghĩ của mình, từ communalism cho đến rộng hơn là communitarianism như Walzer và có lẽ rộng nhất là communism của Mác. Cái cuối cùng thì ai cũng biết là chủ nghĩa cộng sản rồi – nhưng bạn nhìn kỹ coi, chỉ là một cách diễn dịch khái niệm thông qua chữ Hán – cộng tất cả tài sản? Community thì là cộng đồng, communal còn có nghĩa là chung, giống như chữ common. Rồi thêm chủ nghĩa tập thể nữa, collectivism? Hôm qua tự nhiên vào Wikipedia mới thấy có người Việt từng dịch chữ communitarianism là chủ nghĩa công xã, nhưng công xã nó là cái con mẹ gì? có đúng là cần dịch như vậy không? Rồi cũng có người dịch communalism là chủ nghĩa cộng đồng, vậy cũng hơi sai, vì theo tui nó chỉ là chủ nghĩa chung sống hay cái gì đó ở mức nhỏ nhỏ như vậy thôi.

Đây là trang tiếng Tàu của Wikipedia mà tui click link từ bên tiếng Anh qua http://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A4%BE%E7%BE%A4%E4%B8%BB%E7%BE%A9, chữ là như vầy 绀剧兢涓荤京, cô pác nào giỏi tiếng Hán giúp thử coi nó là cái con mẹ gì. Thấy nó có tới 6 chữ, chắc có 2 chữ là chủ nghĩa rồi, vậy phần chính phải được giải nghĩa bằng tới 4 chữ lận. Nhưng mà cái chữ tiếng Hán của chủ nghĩa cộng sản lại là như vầy 共产主义, hê hê, hỏng có chữ nào giống với 6 cái chữ trên kia hết, hê hê. Mà tìm một hồi thì thấy bên Singapore cũng áp dụng một lý thuyết tương tự để xây dựng xã hội, do đ/c Lý Quang Diệu lập ra, chắc ít nhiều cũng dạy cho các đ/c lãnh đạo ở Việt Nam http://en.wikipedia.org/wiki/Singaporean_communitarianism.

Mà qua cái vụ này mới thấy tiếng Việt rất khó hội nhập với thế giới, cái gì cũng phải tìm coi tụi TQ nói gì rồi mình mới học theo, nhiều lúc hiểu nghĩa sai luôn. Không biết các cụ ngày xưa như Petrus Ký dịch tiếng Pháp sang tiếng Việt kiểu gì nhỉ, có phải giỏi Hán tự không? (hình như cụ nào cũng giỏi chữ Nho hết). Các nước viết chữ latin hơi bị sướng, ví dụ như Ba Lan, communitarianism thì chuyển sang thành komunitaryzm hoăc komunitarianism, chả có gì khác ngoài việc đổi cách viết, vậy là nhập nguyên một khái niệm hay thậm chí như trường hợp này là cả một hệ tương tưởng mới. Còn như tui, ngay cả bỏ qua việc dùng chữ nào trong tiếng Việt để đặt tên đi, tới phần giải thích cũng gặp khó khăn nữa, pluralism (đa nguyên?) rồi monism (dịch được chết liền – nhất nguyên?), constructivism, functionalism, hê hê, và ontology cùng epistemology nữa, ha ha.

Ad. Sau một ngày suy nghĩ, tui quyết định sẽ dịch communitarianism là chủ nghĩa cộng đồng, vì nó liên quan tới communitarian và communitar, còn chữ communalism là chủ nghĩa công xã, vì nó liên quan tới chữ commune, như dùng trong công xã Paris. Để coi Wiki tiếng Việt sẽ phản ứng như thế nào trước thay đổi này, hi hi.

Tags:

2 Responses to “Commu…ism”

  1. Thạch lão gia Says:

    Chaien nên tìm nhà ngôn ngữ học nào biết ít nhất 5 thứ tiếng Việt , Hoa , Anh , Nga , Pháp & Ba lan thì may ra . Bótoànthân.com rồi ! Mình chỉ hiểu tiếng Việt tàm tạm nên thấy thú vị mà cũng không biết vì sao . Chúc vui !

  2. Ri and Co. Says:

    cái này nhà ngôn ngữ cũng tùy người thôi… nếu bác exposed to vietnamese literature nhiều thì họa may, chứ hiện tại tự điển chuyên ngành ở VN cũng khó có đầy đủ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Commu…ism

Bữa qua ngồi táy máy nghịch Wikipedia, sửa hết bài tiếng Ba Lan qua tới tiếng Anh rồi tiện tay mở luôn một cái account để viết bài trong tiếng Việt, hi hi, mới thấy ngôn ngữ này rất khó để bàn chuyện khoa học thiệt. Cô pác nào giỏi tiếng Việt hay Hán Việt thì chạy vô đây coi giải nghĩa rồi chỉ giáo cho tui mấy cái chữ tiếng Việt chính xác nhất đi http://vi.wikipedia.org/wiki/Michael_Walzer

Trước hết phe tả nhắc nhiều đến tính cộng đồng – community và đặt ra khá nhiều khái niệm trong tiếng Anh để diễn tả suy nghĩ của mình, từ communalism cho đến rộng hơn là communitarianism như Walzer và có lẽ rộng nhất là communism của Mác. Cái cuối cùng thì ai cũng biết là chủ nghĩa cộng sản rồi – nhưng bạn nhìn kỹ coi, chỉ là một cách diễn dịch khái niệm thông qua chữ Hán – cộng tất cả tài sản? Community thì là cộng đồng, communal còn có nghĩa là chung, giống như chữ common. Rồi thêm chủ nghĩa tập thể nữa, collectivism? Hôm qua tự nhiên vào Wikipedia mới thấy có người Việt từng dịch chữ communitarianism là chủ nghĩa công xã, nhưng công xã nó là cái con mẹ gì? có đúng là cần dịch như vậy không? Rồi cũng có người dịch communalism là chủ nghĩa cộng đồng, vậy cũng hơi sai, vì theo tui nó chỉ là chủ nghĩa chung sống hay cái gì đó ở mức nhỏ nhỏ như vậy thôi.

Đây là trang tiếng Tàu của Wikipedia mà tui click link từ bên tiếng Anh qua http://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A4%BE%E7%BE%A4%E4%B8%BB%E7%BE%A9, chữ là như vầy 绀剧兢涓荤京, cô pác nào giỏi tiếng Hán giúp thử coi nó là cái con mẹ gì. Thấy nó có tới 6 chữ, chắc có 2 chữ là chủ nghĩa rồi, vậy phần chính phải được giải nghĩa bằng tới 4 chữ lận. Nhưng mà cái chữ tiếng Hán của chủ nghĩa cộng sản lại là như vầy 共产主义, hê hê, hỏng có chữ nào giống với 6 cái chữ trên kia hết, hê hê. Mà tìm một hồi thì thấy bên Singapore cũng áp dụng một lý thuyết tương tự để xây dựng xã hội, do đ/c Lý Quang Diệu lập ra, chắc ít nhiều cũng dạy cho các đ/c lãnh đạo ở Việt Nam http://en.wikipedia.org/wiki/Singaporean_communitarianism.

Mà qua cái vụ này mới thấy tiếng Việt rất khó hội nhập với thế giới, cái gì cũng phải tìm coi tụi TQ nói gì rồi mình mới học theo, nhiều lúc hiểu nghĩa sai luôn. Không biết các cụ ngày xưa như Petrus Ký dịch tiếng Pháp sang tiếng Việt kiểu gì nhỉ, có phải giỏi Hán tự không? (hình như cụ nào cũng giỏi chữ Nho hết). Các nước viết chữ latin hơi bị sướng, ví dụ như Ba Lan, communitarianism thì chuyển sang thành komunitaryzm hoăc komunitarianism, chả có gì khác ngoài việc đổi cách viết, vậy là nhập nguyên một khái niệm hay thậm chí như trường hợp này là cả một hệ tương tưởng mới. Còn như tui, ngay cả bỏ qua việc dùng chữ nào trong tiếng Việt để đặt tên đi, tới phần giải thích cũng gặp khó khăn nữa, pluralism (đa nguyên?) rồi monism (dịch được chết liền – nhất nguyên?), constructivism, functionalism, hê hê, và ontology cùng epistemology nữa, ha ha.

Ad. Sau một ngày suy nghĩ, tui quyết định sẽ dịch communitarianism là chủ nghĩa cộng đồng, vì nó liên quan tới communitarian và communitar, còn chữ communalism là chủ nghĩa công xã, vì nó liên quan tới chữ commune, như dùng trong công xã Paris. Để coi Wiki tiếng Việt sẽ phản ứng như thế nào trước thay đổi này, hi hi.

Tags:

2 Responses to “Commu…ism”

  1. Thạch lão gia Says:

    Chaien nên tìm nhà ngôn ngữ học nào biết ít nhất 5 thứ tiếng Việt , Hoa , Anh , Nga , Pháp & Ba lan thì may ra . Bótoànthân.com rồi ! Mình chỉ hiểu tiếng Việt tàm tạm nên thấy thú vị mà cũng không biết vì sao . Chúc vui !

  2. Ri and Co. Says:

    cái này nhà ngôn ngữ cũng tùy người thôi… nếu bác exposed to vietnamese literature nhiều thì họa may, chứ hiện tại tự điển chuyên ngành ở VN cũng khó có đầy đủ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: