Blogger trong tg blog

Đã luyện tập nhiều cho dễ thích nghi, nhưng lâu lâu đọc bài viết của các “chuyên gia” ở Vn tui vẫn bực bội, giật nảy người mỗi khi họ đưa ra những định đề hay quy luật phản khoa học, ngược lại với những gì thế giới vẫn hay công nhận, giống như bài viết mà Đức Hiển giới thiệu là của một chuyên gia gì gì đó trong ngành văn hóa – xã hội. Không thấy chỉ đường link tới blog kia nên tui tạm để link của Đức Hiển trong này http://blog.360.yahoo.com/blog-8lS.UvQ_c6do9gs8MdbNxve0T5mN?p=5133#comments

Bài viết mang tính tự sự, kể lại những quan sát theo kiểu tôi thấy… tạm thời có thể coi là dùng phương pháp nghiên cứu dân tộc học (ethnic approach) cho xã hội hoặc văn hóa nét. Kể một hồi bỗng dưng thấy tác giả bưng ra một định lý: Vì những hạn chế kỹ thuật, không gian blog hiện chưa thể mô phỏng thật đúng không gian xã hội trên phương diện giao tiếp” rồi tiếp theo đó là những lời dạy dỗ các blogger phải hành xử thế này thế nọ, đúng như ngoài đời.

Trước hết, vì ngoài đời không có điều kiện cho nên người ta mới phải extend cái life space and time and relationship vào trong này. Nếu vị chuyên gia nọ có kiến thức về văn hóa (anthropology chẳng hạn, hay cultural studies) sẽ hiểu khi thay đổi phương tiện người ta có thể đã thay đổi môi trường sống. Mà các nhà văn hóa hay nói rằng môi trường và tập quán sống làm thay đổi văn hóa, khiến vùng miền này khác với vùng miền nọ, không đúng sao. Nếu vị chuyên gia nọ có kiến thức về xã hội (Marxism chẳng hạn, hoặc Weberism) sẽ hiểu mối quan hệ được xác định trong mạng hoàn khác với mối quan hệ bên ngoài, vì không còn khoảng cách (người ở Mỹ người ở Vn), không còn thời gian tính (người chuẩn bị đi ngủ, người mới thức dậy), cũng không còn phân biệt màu da, giới tính, tôn giáo, tàn tật hay không nữa (người mù cũng có thể lập trang blog và nói chuyện với người sáng mắt).

Tạm thời nêu ra một số đặc thù như vậy để anh chuyên gia nọ và các bạn có thể nghĩ rằng (chưa cần phải tin, vì đây chưa phải là chứng minh) trong thế giới ảo có tồn tại một xã hội khác hẳn ngoài đời, trong đó con người ta là con người khác. Giống như mỗi người cùng lúc có thể mang nhiều vai trò khác nhau – chồng của vợ, người yêu của bồ, cán bộ trong cơ quan, cướp ngoài tiệm vàng…, thì hoàn toàn có thể nhận hoặc tạo thêm một cái identity mới trong thế giới mạng. Cách đây chừng 10 năm tôi có viết một bài tương tự và hôm bữa đem ra cập nhật chút đỉnh, các pác có thể tham khảo thêm http://blog.360.yahoo.com/blog-c4fwAN4zeqi8D.JXuWThXsk0IbGsY37B?p=20. Nếu dân nào làm nghiên cứu ở Vn có thể để lại địa chỉ, tôi sẽ gửi tặng quyển sách (tiếng Anh) tập hợp một số nghiên cứu từ ngành social psychology về Human Behavior in Cyberspace (Yair Amichai-Hamburger et al. 2005, Oxford University Press).

Nói đến chuyện đặt luật qui định cho blog ở Vn, tui nghĩ cần nghiên cứu đàng hoàng và đem ra trưng cầu dâu ý chứ không phải lén lút làm sau 4 bức tường, ăn một đống tiền thuế của nhân dân rồi cho ra một bộ luật hổng xài được, lãng phí. Như anh chàng Hồi Giáo bay lên vũ trụ đó, mấy chuyên gia đạo Hồi cũng phải soạn lại luật, coi anh này có nhịn đói theo Ramadan không, vì mặt trời chiếu suốt ngày hỏng lẽ nhịn đói liên tục sao, rồi lúc hành lễ phải hướng về Mecca, hướng ra làm sao đây, rồi nhiều phong tục tập quán khác nữa. Internet cũng như vậy, lời nói gió bay, ở ngoài chửi nhau rồi thôi, lỡ chê một câu trên blog thì bị mang ra kiện. Chưa tính chuyện văn bản điện tử không có giá trị pháp lý, nhiều nghiên cứu tâm lý xã hội cho thấy con người trong mạng dễ bị kích thích hơn, trạng thái mà tòa coi là (tiếng Ba Lan tui biết chắc là nie-poczytalnosc – dễ được giảm hoặc trắng án lắm) giống như đang say xỉn hoặc mất trí. Vài dòng vậy để pà con cô pác suy nghĩ thêm. Mấy bữa tới tui sẽ từ từ post bài review quyển sách tui vừa nhắc vậy..

Ad. Quyển sách sẽ gửi cho em Loan cho nên tranh thủ ngồi review luôn mấy ý chính đây. Cả sách là tập hợp bài nhưng chương 2 do chính ông chủ biên Yair Amichai-Hambuger (PhD from Oxford Uni, assistant prof at Bar-Ilan Uni) viết, và lấy cái social psychology approach để nhìn hiện tượng hình thành nhân cách trong nét. Có hai dạng, trước hết là vô danh, người sử dụng sẽ có cơ hội thử một tính cách nào đó, nếu không hợp lại thử cái khác, giống như bạn vào chơi Võ Lâm Truyền Kỳ vậy, chọn một nhân vật rồi chơi. Nhưng vấn đề là nếu chơi một tính cách lâu ngày có thể nhiễm tính cách của nhân vật đó, hoặc nếu xây dựng tính cách cho mình trong mạng quá mạnh, sẽ cũng trở nên mạnh bên ngoài cuộc sống. Ví dụ tui muốn làm Chaien, và em Trà muốn làm Cô gái giết rồng. Dạng thứ hai là người ta xây dựng nhân cách qua quá trình dựng trang web của mình. Đầu tiên chọn cái tên, ví dụ nhà báo Đức Hiển thích làm Bố Cu Hưng hơn, khẳng định mình có con nối dõi, sau tiếp đến hình ảnh, nhạc, họa, giới thiệu các mối quan hệ, bắt đầu bằng friends, xong lan dần ra gia đình, cơ quan… Mỗi một step, mỗi một sự chọn lựa là thêm một chi tiết cho cái kết cấu nhân cách. Blog có thể vô danh, cũng có thể là trang mạng, cho nên sẽ nằm giữa hai thái cực này, cố định hoặc thay đổi tùy thuộc theo quá trình hình thành nhân cách của mỗi cá nhân. Tiếp đó là ảnh hưởng của quần thể xã hội ảo mà blogger có quan hệ, cũng giống nh
người ta hay nói ‘gần mực thì đen, gần đèn thì sáng’. Cái hay là blogger có thể tự đi tìm mực hoặc đèn để gần, dễ dàng hơn trong thế giới thực, lệ thuộc vào tiền bạc (nhà cửa), phương tiện giao thông (đi lại) và trình độ học vấn (môi trường.

Một trong số những lợi điểm của Internet là có thể trở thành một identity lab, hay psychotherapy room, nhưng đây cũng chính là điểm nguy hiểm vì có thể trở thành nơi tàn phá nhân cách của người sử dụng, hay kéo theo nhiều sự uy hiếp từ thế giới bên ngoài. Ví dụ có blogger muốn giả làm con gái để hiểu hơn về cuộc sống của phụ nữ, nhưng cuối cùng bị truy bức, công an điều tra, những người khác harrass tới gần phát điên. Internet thay vì là nơi giúp người ta kết bạn lại có thể khiến người ta còn cô đơn hơn trước, hay gây nghiện, nhưng cũng có thể giúp người ta tìm thấy tự do, tự chủ và các mối quan hệ phù hợp.

Ðể hiểu được những khái niệm nhân cách trong thế giới ảo, cũng cần biết đến các công trình nghiên cứu nhân cách con người trong thế giới hiện đại, ví dụ như Roger (1980), cho rằng con người hiện đại có xu hướng từ bỏ những cá tính bẩm sinh mà chịu khó khoác thêm bên ngoài những cá tính mà họ nghĩ là môi trường sẽ đón nhận. Thế nhưng kết quả thường là thất bại, và con người hiện đại trở nên cô đơn hơn, bị cắt cả gốc lẫn trong môi trường mới. Cái Tôi theo cách hiểu của Roger sẽ gồm 3 loại khác nhau, trước hết là self-concept (the phenomenological self) – tức là cảm nhận chủ quan về bản thân, true-self (organismic valuing process) tức là cái tôi nằm sâu trong tiềm thức, là hệ giá trị riêng đánh giá cái gì thực sự là tốt hay xấu, và ideal-self, tức là cái chuẩn, lý tưởng mà con người muốn phấn đấu tới. Lý tưởng và con người thật không phải lúc nào cũng là một.

Cái vụ ‘điên’ tui nói trên kia còn được nhắc tới bằng một khái niệm tiếng Anh: Neurotic person – “an anxious individual who is overly emotional and reacts too strongly to all types of stimuli (Eysenck&Eysenck 1975, Jung 1939, Amichai-Hamburger 2005 p.28)”. Cái này có thể đem ra phân tích ví dụ như em Trà, khi quen hoặc nghĩ rằng mình đang ‘sống’ trong một môi trường an toàn hơn, được bảo vệ hơn. Còn nữa, cái vụ nhút nhát (introversion) hay bạo dạn (extroversion), nếu nhiều người nghĩ rằng đây là hai tính cách khác nhau thì Jung lại cho rằng nó đồng thời cùng tồn tại trong một con người – và nếu thế sẽ dễ hiểu tại sao cùng 1 người nhút nhát bên ngoài lại có thể rất bạo dạn trên nét, không cần phải thay đổi tính nết.

Còn một vấn đề nữa cũng cần chú ý, không phải vì trong blog có nhiều teen, mà bản thân quá trình tìm về bản chất, bản ngã, identity của mình, một cách trở thành người lớn, không đơn giản là diễn ra và kết thúc sau tuổi dậy thì, mà câu hỏi ‘tôi là ai’ còn đeo đuổi bạn suốt cuộc đời, giống như Trịnh Công Sơn trước lúc chết vẫn còn phải hỏi như vậy, và vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng. Trẻ em Vn có quá nhiều chuyện phải lo toan, phải làm người lớn quá sớm, cho nên nhiều lúc mãi sau này mới có cơ hội để ‘thành người lớn’, nhất là khi có Internet làm không gian sống thử.

Cũng cần phải nhắc đến tâm lý đám đông – group identity, một vấn đề mà le Bon từng phát hiện thấy từ 1903. Khi con người là thành viên của một nhóm, họ sẽ phản ứng khác với bản thân mình khi đứng một mình. Hành động add friend có thể không chỉ là show ra tôi quen người này người kia, mà còn có thể là một statement của việc tôi sẽ react giống người này người kia trong friend list của tôi. Có thể việc chọn chỉ là random, hoặc nhằm mục tiêu tăng hits, nhưng môi trường ảnh hưởng sẽ khiến cá nhân này thay đổi phản ứng khi đứng chung với nhóm đó. Ví dụ những friend được quyền comment trong blog của Trà sẽ react giống nhau, và việc Trà loại quyền comment của người ngoài là một socio-technic rất thường được các nhà độc tài hoặc toàn trị sử dụng, sau khi được phát hiện vào thời Hitler.

Thôi điểm sách tới đây là đủ, gửi bưu điện cho em Loan đây. Các bác nào muốn bàn thêm về luật cho blog thì làm ơn chịu khó đọc thêm cái trang này rồi hãy bình loạn để khỏi bị ngồi dưới đáy giếng http://en.wikipedia.org/wiki/Cyber_law.

Tags: ,

11 Responses to “Blogger trong tg blog”

  1. HaoNhien Vu Says:

    “con người trong mạng … giống như đang say xỉn hoặc mất trí”

    Hì hì. I resemble that remark! Hehehe!

  2. HaoNhien Vu Says:

    “con người trong mạng … giống như đang say xỉn hoặc mất trí”

    Hì hì. I resemble that remark! Hehehe!

  3. kireiina Says:

  4. kireiina Says:

  5. Malibu Says:

    có em đây. sách ấy ạ.

  6. Phuongthao Says:

    Personally, i also find it annoying whenever i come across some stupid assumption or generalization as you mentioned above.

    About regulation for bloggie stuff, i think they hardly make it work😀.

    I really enjoy reading your stuffs anh…..very interesting topics and intellectual stimulating as well.

  7. Phuongthao Says:

    Personally, i also find it annoying whenever i come across some stupid assumption or generalization as you mentioned above.

    About regulation for bloggie stuff, i think they hardly make it work😀.

    I really enjoy reading your stuffs anh…..very interesting topics and intellectual stimulating as well.

  8. Autumn Says:

    Bac Chaien oi bac lam qua nghien cuu hoanh trang ti ve Vietnamese blogging behaviors de, em xin cong tac nhiet tinh! Theo bac thi cai nay dung Phenomenology hay la Ethno, Case Studies thi tot hon? Neu bac ma khong nhanh lam bi gio la sau nay co the em se cong tac voi nguoi khac de lam …phd day, :)))

  9. Autumn Says:

    Bac Chaien oi bac lam qua nghien cuu hoanh trang ti ve Vietnamese blogging behaviors de, em xin cong tac nhiet tinh! Theo bac thi cai nay dung Phenomenology hay la Ethno, Case Studies thi tot hon? Neu bac ma khong nhanh lam bi gio la sau nay co the em se cong tac voi nguoi khac de lam …phd day, :)))

  10. BanMaiTỏaHương ® Says:

    Bài này của anh hay quá. Gần đây em có xem được ở Discovery về những tác hại của internet đối với tầng lớp trẻ. Cách đây hai tuần các kênh Truyền Hình tại VN bắt đầu chú ý làm phim về tác hại này.

    Hồi em mới bắt đầu sử dụng blog, em đã trải nghiệm tất cả những thứ anh nêu ra, sau đó mới có thể chắt lọc cho mình cái gì mình cần thiết nhất.

  11. boyxd_658 Says:

    ong noi gi day chaien, toi chang hieu gi…….

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: