Bằng cấp và Trí thức

add 24.09.07 Đính chính lại một chút, cô phóng viên nọ không mind chuyện nhắc tới một cách vô danh, nhưng nói bản thân không phải là pv trong mảng vhvn, hi hi. BTW hôm nay mới được thư viện báo là quyển hồi ký số 2 của Le Ly Hayslip đã chờ sẵn, chút nữa đi làm về chỉ việc ghé qua pick-up mà thôi.

Pick-up location : Putney Library (WAN)

Your request is now available and will be held for you until the date below.

If you are not able to collect it by this date please contact the library.

AUTHOR: Hayslip Le Ly

TITLE: Child of war, woman of peace

BARCODE: 000299400

COLLECT BY: 06/10/07

———————————————-

Hôm qua mình lại có dịp chat với một phóng viên làm trong mảng văn hóa văn nghệ và sau đó cũng suy nghĩ rất nhiều. Số là nói chuyện sao đó mình nhắc tới mấy cái bằng cấp của mình thì nhận được một phản ứng khá buồn cười, cũng không biểt nên tả như thế nào, đại khái là coi thường. À, chính xác là cô ta nói động tác đó làm mình bị hạ xuống một bậc. Hê hê. Thật là một nghịch lý đúng không, thanh niên Vn thi nhau đi học lấy bằng cấp này nọ nhưng lại ‘coi thường’ người có bằng cấp.

Thực ra, trong môi trường đại học, trong những buổi conference, việc giới thiệu ‘tôi là ai’ qua bằng cấp rất là bình thường, để người đối diện biết mình background như thế nào, trình độ bậc nào để dễ trả lời và tiết kiệm thời gian. Nhưng thói quen này rất ít gặp ở người Vn, mạnh ai nấy hỏi búa xua, chị bán cá cũng ngang hàng với trưởng khoa, văn hóa đánh đồng mà.

Trước tiên, bằng cấp bậc đại học không phải là giấy phép hành nghề, cũng không phải là chứng chỉ có tay nghề. Người có bằng trung cấp hoặc cao đẳng về máy tính sẽ sửa máy tính giỏi hơn người có bằng đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Bằng cấp đại học là giấy chứng nhận biết tư duy độc lập theo các cấp khác nhau, thông qua ví dụ cụ thể trong một ngành nghề. Càng lên cao thì ranh giới giữa các nghề càng giảm bớt. Tiến sĩ toán làm tổng giám đốc McDonald (Ba Lan), tiến sĩ lý hạt nhân làm buôn lậu, hoàn toàn bình thường. Người Vn quen nghĩ theo kiểu ai cũng là công nhân như mình, hoặc tệ hơn, ai cũng phục vụ Tây như mình, cho nên không chịu nghĩ rằng tiến sĩ là người tư duy độc lập, phục vụ chính tư duy của anh ta và xã hội nên đi theo những người đó nếu muốn phát triển.

Nhiều người hay chê thằng Ts này học ngành văn hóa mà thiếu văn hóa, chê thằng Ts kia dạy kinh tế mà kiếm hỏng nổi vài chục triệu mua xe mới mà đi. Vì cả đám đông báo chí xúm vào chê nên người Ts nọ không có cơ hội hoặc không thèm giải thích. Nhưng nếu sau này con cháu mở báo ra mà xét lại lịch sử thì sẽ nhận định bọn nhà báo ngu, vì chê người ta theo kiểu bọn đàn ông không có vú cho con bú (cũng có chứ không phải hoàn toàn không, Kinh Thánh từng ghi nhận một ca như vậy). Vậy Doctor là gì? Là người biết suy nghĩ độc lập, biết tự ra quyết định, như trong trường hợp gặp bệnh nhân thì sẽ quyết định mạng sống của người này, không chỉ riêng chứng bệnh người đó đang mắc phải mà còn phải xét đến hoàn cảnh gia đình, tình trạng tâm lý, bối cảnh xã hội, điều kiện kinh tế… Ph Doctor cũng như vậy, sẽ quyết định hướng đi trong cả một lãnh vực. Master cũng giống thế – như trong tên gọi vậy, nhưng ở mức độ thấp hơn một chút. Nhưng những người đó mới chỉ có thể gọi là Tri thức (không có dấu sắc) thôi, tức là bằng cấp chứng nhận chuyện người này có kiến thức trong đầu. Kiến thức là cách suy nghĩ, phối hợp thông tin, chứ không phải thông tin nhé, bạn đừng đi kiểm tra trình độ của tiến sĩ nhạc bằng cách hỏi xem ông ta có biết hết đủ mọi bài hát nổi tiếng hay không. Dân khoa học xã hội nhiều lúc không có tv trong nhà để xem đâu, mình gặp nhiều Gs như vậy rồi.

Vậy ai mới là Trí thức (có dấu sắc). Bạn đừng định nghĩa theo kiểu chiết tự quen thuộc ở Vn, vì như vậy cho đến cùng bạn chỉ giới hạn suy nghĩ của mình trong cái hiểu biết hạn hẹp hàng chục hàng trăm năm trước của người đã nghĩ ra cái khái niệm trong tiếng Việt ấy. Bạn nên nhớ tất cả các khái niệm này đều từ phương Tây qua, được Trung Quốc dịch rồi sang tiếng Việt, hoặc thỉnh thoảng dịch thẳng sang tiếng Việt luôn như con chuột và cái máy tính (máy tính nhưng để chát và viết blog, vui phết – nếu cứ bó gọn trong chiết tự thì sai nghĩa của nó hoàn toàn rồi, vì nhiều người mua máy tính xài cả chục năm nhưng chưa bao giờ tính bất cứ một phép toán nào trên đó cả). Quay lại trí thức, đó là một khái niệm của Nga (trí thức XHCN…) được chuyển nguyên sang tiếng Anh Inteligentzia, khởi đầu trong khoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Như định nghĩa của Karol Libelt (1844 – từ Encyklopedia Socjologii, ON, W-wa 1998) cũng chính là vai trò mà mình vừa nói đến (mình lại tình cờ phát hiện ra châu Mỹ trên bản đồ rồi, hê hê) của người tri thức đối với việc dẫn dắt cộng đồng, dân tộc, đất nước. Như Czepulis-Rastenis (1973 p.395) còn nói luôn nhiệm vụ đó là đòi độc lập và dân chủ (cho dân tộc mình). Nói chung mình mới chỉ nhắc đến một chút xíu cái định nghĩa thôi, chứ đây là cả một ngành học với
rất nhiều tranh cãi vẫn chưa đến hồi kết, và nếu bạn quan tâm thì có thể vô Wikipedia mà tìm hiểu thêm http://en.wikipedia.org/wiki/Intelligentsia.

Đại khái là một số khái niệm như vậy, và cũng nên nhắc đến trí tuệ nữa, một chữ cũng khá gần với mấy chuyện này. Bạn nhìn hai con chuột nhé. Một con nhìn thấy con kia (một tín hiệu truyền đi rồi nhé). Con kia cũng nhìn thấy con này và biết con này đang nhìn mình (một tín hiệu truyền đi và một tín hiệu truyền lại). Con này nhìn thấy con kia và biết con kia biết mình đang nhìn nó (một tín hiệu truyền đi và một tín hiệu truyền lại và một tín hiệu truyền đi). Chỉ cần 3 lần như vậy là đủ xây dựng một hệ thống trí tuệ nhân tạo, có khi đủ để lái xe tự động trên đường. Bạn cứ tiếp tục như vậy, nhìn qua và nhìn lại, biết người khác nhìn, nếu 7 lần như vậy là được coi là có trí tuệ – kiểu như một đứa con nít. Nếu cố gắng thêm 2 lần nữa sẽ được coi là có trí tuệ bậc cao – một người có học, có tri thức. Nhưng để lên làm trí thức cần phải bổ sung thêm các kiến thức hàng ngang khác trong xã hội, kiểu như bác sĩ phải học hát và vẽ tranh, nghệ sĩ phải học thêm toán lý hóa…

Nhưng thôi mình phải đi ăn đám cưới nhà quê nước Anh đây, ở tận Walton-on-Thames, Weybridge, Surrey, UK. Bạn muốn biết làng quê Anh quốc như thế nào thì vào trong mấy cái link này đọc và xem nhé, không có bài nào do mình viết đâu http://www.bbc.co.uk/vietnamese/inpictures/story/2007/09/070920_aldingtonvill…, http://www.bbc.co.uk/vietnamese/magazine/story/2007/09/070920_londonvillages…., http://www.bbc.co.uk/vietnamese/magazine/story/2007/09/070920_englishcountryl…, http://www.bbc.co.uk/vietnamese/entertainment/story/2006/10/061011_londonimpr…, http://www.bbc.co.uk/vietnamese/entertainment/story/2004/10/041008_fooc40mon…., http://www.bbc.co.uk/vietnamese/magazine/story/2007/09/070920_londonvillageri…, http://www.bbc.co.uk/vietnamese/magazine/story/2007/09/070920_londonvillageha…,

À mà nói cố một câu, nhà báo cũng (có thể) là Trí Thức đấy nhé. Khi viết bài bạn cần nhớ chuyện con chuột (cái này là tui học ở ngành Kỹ sư công nghệ chứ không phải báo chí đâu, tự áp dụng vào thôi), tức là bạn viết và biết là có người đọc đọc và người đọc đó biết là bạn viết và bạn biết là có người đọc mà người đọc đó biết là bạn viết … ít nhất là 7 lần nhé. Nhiều nhà báo sống trong quyền lực cho nên cứ tưởng chỉ cần nghĩ 1 lần – viết và người phải đọc – là đủ rồi thì sẽ dễ bị con cháu cười chê lắm. Bạn cũng nên ý thức về vai trò trí thức của mình để bổ sung thêm kiến thức, cả bề dọc lẫn bề ngang, vì muốn hay không muốn bạn đang dẫn dắt dư luận, thay đổi xã hội, cho nên đừng để cái ngu dốt của bạn làm hại cả một thế hệ người đọc nhé.

Tags:

14 Responses to “Bằng cấp và Trí thức”

  1. Mshaudau Says:

    Vì bằng cấp không tương ứng với tri thức; vì lẫn lộn giữa tri, trí….. nên bằng cấp không còn được đánh giá đúng với vị trí của nó. Tuy nhiên, bạn PV có vẻ hơi mâu thuẫn nhỉ, cho rằng bằng cấp không quan trọng, vậy thì sao lại phản ứng. Hóa ra chẳng phải đã quá chú tâm đến nó hay sao?
    Hậu đậu sẽ nhớ rất rõ đoạn cuối của entry này, để nhắc nhở mình….

  2. Mshaudau Says:

    Vì bằng cấp không tương ứng với tri thức; vì lẫn lộn giữa tri, trí….. nên bằng cấp không còn được đánh giá đúng với vị trí của nó. Tuy nhiên, bạn PV có vẻ hơi mâu thuẫn nhỉ, cho rằng bằng cấp không quan trọng, vậy thì sao lại phản ứng. Hóa ra chẳng phải đã quá chú tâm đến nó hay sao?
    Hậu đậu sẽ nhớ rất rõ đoạn cuối của entry này, để nhắc nhở mình….

  3. NTS115 Says:

    Bac Chaien xem ra buc xuc ve van de nay qua…nhung ma bai viet hay, cho phep em xin bac mot vai doan de post len blog nhe…hau ta sau (Note: neu bac yeu cau hau ta ngay thi em co the scan va gui kem email cho bac mot vai to pho 24 de bac thuong thuc…bang mat (hic).

  4. NTS115 Says:

    Bac Chaien xem ra buc xuc ve van de nay qua…nhung ma bai viet hay, cho phep em xin bac mot vai doan de post len blog nhe…hau ta sau (Note: neu bac yeu cau hau ta ngay thi em co the scan va gui kem email cho bac mot vai to pho 24 de bac thuong thuc…bang mat (hic).

  5. ♥ ♥ Lucas ♥ ♥ Says:

    “Kiến thức là cách suy nghĩ, phối hợp thông tin, chứ không phải thông tin nhé, bạn đừng đi kiểm tra trình độ của tiến sĩ nhạc bằng cách hỏi xem ông ta có biết hết đủ mọi bài hát nổi tiếng hay không.” Đồng ý.!!🙂

  6. ♥ ♥ Lucas ♥ ♥ Says:

    “Kiến thức là cách suy nghĩ, phối hợp thông tin, chứ không phải thông tin nhé, bạn đừng đi kiểm tra trình độ của tiến sĩ nhạc bằng cách hỏi xem ông ta có biết hết đủ mọi bài hát nổi tiếng hay không.” Đồng ý.!!🙂

  7. Hiep Tran Says:

    “Càng lên cao thì ranh giới giữa các nghề càng giảm bớt.” => câu này em đồng ý.

    Sự tương tác qua lại mới tạo nên phát triển.
    Ngoài ra còn vai trò của trí thức nữa.😀 xin tham khảo http://fr.blog.360.yahoo.com/blog-Lhkt0osncqPnfJj6QFCG.RLoQA–?cq=1&p=291#comments
    Chúc anh một năm mới an khang, thịnh vượng🙂

  8. Hiep Tran Says:

    “Càng lên cao thì ranh giới giữa các nghề càng giảm bớt.” => câu này em đồng ý.

    Sự tương tác qua lại mới tạo nên phát triển.
    Ngoài ra còn vai trò của trí thức nữa.😀 xin tham khảo http://fr.blog.360.yahoo.com/blog-Lhkt0osncqPnfJj6QFCG.RLoQA–?cq=1&p=291#comments
    Chúc anh một năm mới an khang, thịnh vượng🙂

  9. Hihi Hehe Says:

    Bài viết rất hay! Giá mà ai cũng nhận thức được như bạn, nhất là một số PV. Cách đặt vấn đề của họ nhiều khi chứng tỏ họ chẳng có kiến thức và tệ hại hơn là chẳng có tâm nữa. Điều nguy hiểm là họ lại là những người làm truyền thông.

  10. Hihi Hehe Says:

    Bài viết rất hay! Giá mà ai cũng nhận thức được như bạn, nhất là một số PV. Cách đặt vấn đề của họ nhiều khi chứng tỏ họ chẳng có kiến thức và tệ hại hơn là chẳng có tâm nữa. Điều nguy hiểm là họ lại là những người làm truyền thông.

  11. Nhocmap_in love Says:

    Em cũng cho là bằng cấp khg quan trọng, có nhiều bậc vĩ nhân hay người thừơng khg có bằng cấp mà vẫn làm nên những kỳ tích, nếu có bằng cấp và được đào tạo bài bản thì quá tốt.
    Trường hợp thông tin của anh trên blog về những nơi và bằng cấp anh có thì lúc đầu mới đọc blog của anh, em nghĩ là: à, cái anh này học hành nhiều quá, khg biết có vừa khô vừa khó vừa cù lần núi không. Đọc các bài viết trong blog thì khó hiểu quá, đến khi đọc các bài báo trên BBC thì thay đổi cách nhìn, đọc đến truyện thì lại có thêm fát hiện mới. Good, có nhiều bằng cấp quả là có lợi.

  12. Nhocmap_in love Says:

    Em cũng cho là bằng cấp khg quan trọng, có nhiều bậc vĩ nhân hay người thừơng khg có bằng cấp mà vẫn làm nên những kỳ tích, nếu có bằng cấp và được đào tạo bài bản thì quá tốt.
    Trường hợp thông tin của anh trên blog về những nơi và bằng cấp anh có thì lúc đầu mới đọc blog của anh, em nghĩ là: à, cái anh này học hành nhiều quá, khg biết có vừa khô vừa khó vừa cù lần núi không. Đọc các bài viết trong blog thì khó hiểu quá, đến khi đọc các bài báo trên BBC thì thay đổi cách nhìn, đọc đến truyện thì lại có thêm fát hiện mới. Good, có nhiều bằng cấp quả là có lợi.

  13. BanMaiTỏaHương ® Says:

    Ôi lời lẽ đanh đá quá. Em hiểu rõ điều này khi gặp anh.

  14. BanMaiTỏaHương ® Says:

    Ôi lời lẽ đanh đá quá. Em hiểu rõ điều này khi gặp anh.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: